antalya veterinerlik

Toksokariyazis

TOKSOKARİYAZİS

     İnsan toksokariyazı, köpek nematodu Toxocara canis ve kedi nematodu T.cati larvalarının sindirim yoluyla alınmasıyla oluşan parazitik bir enfeksiyondur. İnsanlarda kesin tanı konulması çok zordur. Çoğu toksokariyaz olgusu, herhangi bir tedavi gerektirmeden iyileşir. Albendazol veya mebendazol gibi antihelmintik ilaçlarla tedavi edilmektedir. Gözün enfekte olduğu olgularda iyileşme daha zordur. Toksacara canis ve toksocara  catinin yaşam döngüsü çok karmaşık ve teşhisi zor olduğundan her zaman toksokariyazisten korunma tercih edilir

     Kedi ve köpeklerde parazitin ağız yoluyla alınmasını takiben parazit yumurtaları incebağırsakta açılmasıyla larvalar bağırsak duvarına penetre olur. Buradan dolaşım yolu ile karaciğer, kalp, akciğer ve diğer organlara gider. Akciğere giden larvalar bronşiyallerde olgunlaştıktan sonra tekrar soluk borusundan geçerek mideye doğru gider. Larvalar 3 haftalık bir sürede gelişimlerini tamamlayarak kedi ve köpeklerin bağırsaklarında erişkin parazit haline geçer. İnce bağırsakta erişkin dişi ve erkek parazitlerin çiftleşmesi ile embriyonsuz yumurtalar oluşur. Erişkin dişi günde yaklaşık 200.000 kadar yumurta bırakır. (3, 9, 13 )Erişkin parazitler ortalama 4 ay konakta yaşadıkları 6 aydan öncede konaktan atıldıkları bildirilmektedir.(12) yumurtalar kedi ve köpek dışkıları ile atıldığında enfektif değildir yumurtalar dış ortamda uygun ısı ve nem ile 3 -4 haftalık süreçte enfektif hale gelirler

      Enfektif (embriyonlanmış) Toxocara yumurtaları, insanlar veya diğer canlılar tarafından oral yolla alındığında hastalık başlar. Embriyonlu yumurtalar, bu canlıların ince bağırsaklarında açılır ve serbest kalan larvalar, bağırsak mukozasına penetre olur. Daha sonra mukozadan portal dolaşıma geçer ve öncelikle karaciğere, oradan vasküler yapılar aracılığıyla diğer doku ve organlara gidebilir. Ancak bu larvalar, kedi ve köpeklerde olduğu gibi tekrar bağırsağa dönüp olgunlaşamamaktadır.. Larvalar, sadece yerleştiği dokuda ve değişime uğramadan kalır Bu konaklara parenterik konak adı verilir (3, 9 ) toxocara nın bu tarz bulaşma yaptığı konaklar insanın dışında fare, toprak solucanı, kene, tavuk, koyun, domuz ve kuşlardır.(5) parazitin yaşamsal döngüsü parenterik konakların kedi ve köpekler tarafından yenmesi ile tamamlanır. (3 )

      Klinik olarak etkilenen organa göre ikiye ayrılır visseral larva migrans ( VLM ) ve oküler larva migrans (OLM ), VLM, kesin konağı insan olmayan larvalarla gelişen, daha sık olarak çocuklarda görülen, ateş, kilo kaybı, büyüme geriliği, astım benzeri bulgular, gastrointestinal sistem şikayetleri, epilepsi benzeri , hipereozinofili ve hipergamaglobulinemi gibi sistemik ve özgül olmayan çok çeşitli klinik belirti, bulgu ve laboratuvar verileri ile seyreden bir sendromdur (1, 4, 6, 10 ) Toxocara larvalarının göze ulaşarak yerleşmesi sonucu granülomlar meydana gelmekte, göz içi basınç artmakta, görme bozuklukları, ağrı ve fotofobi oluşmaktadır (2, 11 )  görmenin etkilenmesi için birtek parazitin bile kılcal damarlardan göz içine ulaşması yeterlidir görme kaybı parazitin göz içinde yerleştiği yere göre değişir merkezde ise görme azalır hatta kaybolur. İleri olgularda görme kaybolur hatta retina ameliyatla bile çıkarılabilir. (8,  11  )

      İnsanlarda bulaşma kontamine olmuş toprak ve yiyeceklerin tüketilmesi ile olur. Paratenik konakların çiğ ya da az pişmiş etlerin yenilmesi ilede paraziti alabildikleri bildirilmiştir. (3, 5, 7) Kontamine toprak ile temas, enfekte kedi ve köpeklerle doğrudan temasa göre kontaminasyon açısından daha riskli bir durumdur. Bunun nedeni, Toxocara yumurtalarının embriyonlu hale gelebilmeleri için öncelikle uygun ısı ve nemdeki toprakta belirli bir zaman geçirmesi gerekliliğidir (3) 2002 yılında ilkokula devam eden 186 sağlıklı çocukta toksokariyazis görülme oranı %32 olarak bulunmuştur. (14)

     Sonuç olarak toksokariyazis teşhisi zor bir hastalık olduğundan ve gizli olarak seyrettiğinden dolayı toksokariyazisten korunma yolları daha mantıklıdır. evcil kedi ve köpeklerinizin iç parazit ilaçlamasını yaptırırken mutlaka veteriner hekiminize kullanılan iç parazitin toxocari cati ve toxocari canis e karşı koruma sağlayıp sağlamadığını sorunuz.

 

 

 

 

 

 

 

Kaynak

  1. Beaver PC. The nature of visceral larva migrans. J Parasitol 1969;55(1):3-12.
  2. Büyükbaba Ö, Özkan E, Büget E. Toxocariasis canis ve çocuklardaki seroprevalansının ELISA ile araştırılması. İnfeksiyon Derg, 1996; 10(1): 7-
  3. Despommier D. Toxocariasis: clinical aspects, epidemiology, medical ecology, and molecular aspects. Clin Microbiol Rev 2003; 16(2): 265-72.
  4. Falcone FH, Tetteh KK, Hunt P, Blaxter ML, Loukas A, Maizels RM. The new subfamily of cathepsin-Zlike protease genes includes Tc-Cpz-1, a cysteine protease gene expressed in Toxocara canis adults and infective stage larvae. Exp Parasitol, 2000; 94(3): 201-7. 
  5. Glickman LT, Schantz PM. Epidemiology and pathogenesis of zoonotic toxocariasis. Epidemiol Rev, 1981;3(1):230-50
  6. Markell EK, John DT, Krotoski WA. The intestinal nematodes. The blood and tissue nematodes. Markell and Voge’s Medical Parasitology. 8th ed. Philadelphia: W.B.Saunders Company, 1999; 345-6.
  7. Nagakura K, Tachibana H, Kaneda Y, Kato Y. Toxocariasis possibly caused by ingesting raw chicken. J Infect Dis, 1989; 160(4): 735-6  
  8. Nash TE. Visceral larva migrans and other unusual helminth infections. In: Mandell GL, Bennett JE, Dolin R, eds. Principles and Practice of Infectious Diseases. New York, Churchill Livingstone Inc, 1995: 2553-7. 
  9. Overgaauw PA. Aspects of Toxocara epidemiology: human toxocarosis. Crit Rev Microbiol 1997; 23(3): 215-31.
  10. Saygı G. Temel Tıbbi Parazitoloji. 1. Baskı. Sivas: Esnaf Ofset Matbaacılık, 1998; 128-9.
  11. Schantz PM. Toxocara larva migrans now. Am J Trop Med Hyg, 1989; 41(3 Suppl):21-34. 
  12. Sprent JFA, Barrett MG. Large roundworms of dogs and cats: differentiation of Toxocara canis and Toxascaris leonina. Aust Vet J, 1964: 40(4): 166-71.
  13. Unat EK, Yücel A, Altaş K, Samastı M. Unat’ın Tıp Parazitolojisi. İnsanın ökaryonlu parazitleri ve bunlarla oluşan hastalıkları. 5. Baskı. İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Vakfı Yayınları, 1995; 15: 682-860.
  14. Yazar S, Yaman O, Cetinkaya U, Hamamci B, Sahin I. Investigation of anti-Toxocara canis IgG antibodies in patients presenting at the Erciyes University Medical Faculty, Department of Parasitology. Turkiye Parazitol Derg, 2010; 34(1): 24-6.    
0 yorum
Yorum Yazın
Adınız (*):
Yorum (*):
Site Map
toksokariyazis